મંગળવાર, ૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ · શ્રાવણ કૃષ્ણ
આજની તિથિ - આજે કઈ તિથિ છે?
હિન્દુ પંચાંગ મુજબ આજે મંગળવાર, ૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ કૃષ્ણની ચોથ તિથિ છે. આ તિથિ ૩૧ ઓગસ્ટ, ૦૮:૫૧ AMથી શરૂ થઈને ૧ સપ્ટેમ્બર, ૦૭:૪૧ AM સુધી રહેશે. આજનું નક્ષત્ર રેવતી અને વાર મંગળવાર છે.
આજનું પંચાંગ - તિથિ, નક્ષત્ર, યોગ, કરણ અને વાર
| તિથિ | કૃષ્ણ ચોથ |
|---|---|
| પક્ષ | કૃષ્ણ |
| તિથિ આરંભ | ૩૧ ઓગસ્ટ, ૦૮:૫૧ AM |
| તિથિ સમાપ્તિ | ૧ સપ્ટેમ્બર, ૦૭:૪૧ AM |
| સૂર્યોદય સમયની તિથિ (ઉદય તિથિ) | ચોથ |
| નક્ષત્ર | રેવતી (૦૩:૨૩ AM સુધી; પછી અશ્વિની) |
| યોગ | ગંડ (૦૧:૫૦ AM સુધી; પછી વૃદ્ધિ) |
| કરણ | બાલવ (૦૭:૪૧ AM સુધી; પછી કૌલવ) |
| વાર | મંગળવાર |
| માસ | શ્રાવણ |
| તારીખ | ૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ |
ચોથ તિથિએ ધાર્મિક અને શુભ કાર્યો પરંપરાગત રીતે કરવામાં આવે છે. આ તિથિએ પૂજા-પાઠ, વ્રત અને માંગલિક કાર્યો શુભ માનવામાં આવે છે.
આ તિથિ પરંપરાગત હિન્દુ પંચાંગની દ્રિક ગણિત (Drik Ganita) પદ્ધતિથી - સૂર્ય અને ચંદ્ર વચ્ચેના ખૂણાના તફાવત પ્રમાણે - ગણવામાં આવે છે અને રોજ અપડેટ થાય છે.
આવતીકાલની તિથિ અને આગામી દિવસો
આવતીકાલની તિથિ: બુધવાર, ૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ કૃષ્ણની પાંચમ તિથિ રહેશે.
ગઈકાલની તિથિ: સોમવાર, ૩૧ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ના રોજ કૃષ્ણની ત્રિજ તિથિ હતી.
| તારીખ | વાર | તિથિ |
|---|---|---|
| ૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ | બુધવાર | કૃષ્ણ પાંચમ |
| ૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ | ગુરુવાર | કૃષ્ણ છઠ |
| ૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ | શુક્રવાર | કૃષ્ણ સાતમ |
| ૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ | શનિવાર | કૃષ્ણ આઠમ |
| ૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ | રવિવાર | કૃષ્ણ દસમ |
| ૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ | સોમવાર | કૃષ્ણ અગિયારસ |
| ૮ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ | મંગળવાર | કૃષ્ણ બારસ |
તિથિ શું છે? - હિન્દુ પંચાંગમાં તિથિનું મહત્વ
તિથિ હિન્દુ પંચાંગના પાંચ મુખ્ય અંગો (તિથિ, વાર, નક્ષત્ર, યોગ, કરણ) માંનું પ્રથમ અને સૌથી મહત્વનું અંગ છે. તિથિ ચંદ્રની કળા પર આધારિત હોય છે અને દરેક વ્રત, તહેવાર કે શુભ મુહૂર્તનો નિર્ણય તિથિ પરથી જ થાય છે.
સુદ (શુક્લ) પક્ષ અને વદ (કૃષ્ણ) પક્ષ
એક ચંદ્ર માસ બે પક્ષમાં વહેંચાયેલો હોય છે. સુદ પક્ષમાં ચંદ્ર વધે છે (અમાસ પછી પૂનમ સુધી) અને વદ પક્ષમાં ઘટે છે (પૂનમ પછી અમાસ સુધી). દરેક પક્ષમાં ૧૫ તિથિઓ હોય છે.
૧૫ તિથિઓનાં નામ
- એકમ (પ્રતિપદા)
- બીજ (દ્વિતીયા)
- ત્રીજ (તૃતીયા)
- ચોથ (ચતુર્થી)
- પાંચમ (પંચમી)
- છઠ (ષષ્ઠી)
- સાતમ (સપ્તમી)
- આઠમ (અષ્ટમી)
- નોમ (નવમી)
- દશમ (દશમી)
- અગિયારસ (એકાદશી)
- બારસ (દ્વાદશી)
- તેરસ (ત્રયોદશી)
- ચૌદસ (ચતુર્દશી)
- પૂનમ (સુદ પક્ષનો અંત) / અમાસ (વદ પક્ષનો અંત)
તિથિ અને હિન્દુ તહેવારો
મોટા ભાગના મુખ્ય હિન્દુ તહેવારો તિથિ પ્રમાણે ઉજવાય છે, અંગ્રેજી તારીખ પ્રમાણે નહીં - એટલે જ દર વર્ષે એમની તારીખ બદલાય છે. થોડા ઉદાહરણ (ગુજરાતમાં પ્રચલિત અમાંત માસ ગણતરી પ્રમાણે):
- એકાદશી - દરેક પક્ષની અગિયારસ (વ્રત)
- ગણેશ ચતુર્થી - ભાદરવા સુદ ચોથ
- જન્માષ્ટમી - શ્રાવણ વદ આઠમ
- રામ નવમી - ચૈત્ર સુદ નોમ
- નવરાત્રિ - એકમથી નોમ સુધી
- મહાશિવરાત્રિ - મહા વદ ચૌદસ
- ગુરુ પૂર્ણિમા - અષાઢ સુદ પૂનમ
તિથિનું ધાર્મિક મહત્વ
વ્રત અને તહેવાર તિથિ પ્રમાણે જ નક્કી થાય છે - જેમ કે એકાદશીનું વ્રત, ચોથ પર ગણેશ પૂજા, આઠમ–નોમ પર દેવી પૂજા, પૂનમ અને અમાસના વિશેષ અનુષ્ઠાન. ધાર્મિક કાર્યોમાં સૂર્યોદય સમયે જે તિથિ હોય (ઉદય તિથિ) તે આખા દિવસ માટે માન્ય ગણાય છે. કોઈપણ શુભ મુહૂર્ત માટે તિથિ સાથે નક્ષત્ર અને વારનો મેળ જોવામાં આવે છે.
આજનું આખું પંચાંગ - તિથિ, નક્ષત્ર, યોગ, કરણ, રાહુ કાળ, ચોઘડિયા અને શુભ મુહૂર્ત - જોવા માટે શુભ પંચાંગ પર જાઓ.