ToranToran

વિશ્વકર્મા ચાલીસા

વિશ્વકર્મા ચાલીસા

॥ દોહા ॥

વિનય કરૌં કર જોડ઼કર મન વચન કર્મ સંભારિ।
મોર મનોરથ પૂર્ણ કર વિશ્વકર્મા દુષ્ટારિ॥

॥ ચોપાઈ ॥

વિશ્વકર્મા તબ નામ અનૂપા।
પાવન સુખદ મનન અનરૂપા॥
સુન્દર સુયશ ભુવન દશચારી।
નિત પ્રતિ ગાવત ગુણ નરનારી॥

શારદ શેષ મહેશ ભવાની।
કવિ કોવિદ ગુણ ગ્રાહક જ્ઞાની॥
શ્રુતિ નિગમ પુરાણ મહાના।
ગુણાતીત ગુણવન્ત સયાના॥

જગ મહઁ જે પરમારથ વાદી।
ધર્મ ધુરન્ધર શુભ સનકાદિ॥
નિત નિત ગુણ યશ ગાવત તેરે।
ધન્ય-ધન્ય વિશ્વકર્મા મેરે॥

આદિ સૃષ્ટિ મહઁ તૂ અવિનાશી।
મોક્ષ ધામ તજિ આયો સુપાસી॥
જગ મહઁ પ્રથમ લીક શુભ જાકી।
ભુવન ચારિ દશ કીર્તિ કલા કી॥

બ્રહ્મચારી આદિત્ય ભયો જબ।
વેદ પારંગત ઋષિ ભયો તબ॥
દર્શન શાસ્ત્ર અરુ વિજ્ઞ પુરાના।
કીર્તિ કલા ઇતિહાસ સુજાના॥

તુમ આદિ વિશ્વકર્મા કહલાયો।
ચૌદહ વિદ્યા ભૂ પર ફૈલાયો॥
લોહ કાષ્ઠ અરુ તામ્ર સુવર્ણા।
શિલા શિલ્પ જો પંચક વર્ણા॥

દે શિક્ષા દુખ દારિદ્ર નાશ્યો।
સુખ સમૃદ્ધિ જગમહઁ પરકાશ્યો॥
સનકાદિક ઋષિ શિષ્ય તુમ્હારે।
બ્રહ્માદિક જય મુનીશ પુકારે॥

જગત ગુરુ ઇસ હેતુ ભયે તુમ।
તમ-અજ્ઞાન-સમૂહ હને તુમ॥
દિવ્ય અલૌકિક ગુણ જાકે વર।
વિઘ્ન વિનાશન ભય ટારન કર॥

સૃષ્ટિ કરન હિત નામ તુમ્હારા।
બ્રહ્મ વિશ્વકર્મા ભય ધારા॥
વિષ્ણુ અલૌકિક જગરક્ષક સમ।
શિવકલ્યાણદાયક અતિ અનુપમ॥

નમો નમો વિશ્વકર્મા દેવા।
સેવત સુલભ મનોરથ દેવા॥
દેવ દનુજ કિન્નર ગન્ધર્વા।
પ્રણવત યુગલ ચરણ પર સર્વા॥

અવિચલ ભક્તિ હૃદય બસ જાકે।
ચાર પદારથ કરતલ જાકે॥
સેવત તોહિ ભુવન દશ ચારી।
પાવન ચરણ ભવોભવ કારી॥

વિશ્વકર્મા દેવન કર દેવા।
સેવત સુલભ અલૌકિક મેવા॥
લૌકિક કીર્તિ કલા ભણ્ડારા।
દાતા ત્રિભુવન યશ વિસ્તારા॥

ભુવન પુત્ર વિશ્વકર્મા તનુધરિ।
વેદ અથર્વણ તત્વ મનન કરિ॥
અથર્વવેદ અરુ શિલ્પ શાસ્ત્ર કા।
ધનુર્વેદ સબ કૃત્ય આપકા॥

જબ જબ વિપતિ બડ઼ી દેવન પર।
કષ્ટ હન્યો પ્રભુ કલા સેવન કર॥
વિષ્ણુ ચક્ર અરુ બ્રહ્મ કમણ્ડલ।
રુદ્ર શૂલ સબ રચ્યો ભૂમણ્ડલ॥

ઇન્દ્ર ધનુષ અરુ ધનુષ પિનાકા।
પુષ્પક યાન અલોકિક ચાકા॥
વાયુયાન મય ઉડ઼ન ખટોલે।
વિદ્યુત કલા તંત્ર સબ ખોલે॥

નિર્મય ધાગા ચન્દ્ર નવગ્રહ દિગ્પાલા।
લોક લોકાન્તર વ્યોમ પતાલા॥
અગ્નિ વાયુ ક્ષિતિ જલ અકાશા।
આવિષ્કાર સકલ પરકાશા॥

મનુ મય ત્વષ્ટા શિલ્પી મહાના।
દેવાગમ મુનિ પંથ સુજાના॥
લોક કાષ્ઠ શિલ તામ્ર સુકર્મા।
સ્વર્ણકાર મય પંચક ધર્મા॥

શિવ દધીચિ હરિશ્ચન્દ્ર ભુઆરા।
કૃત યુગ શિક્ષા પાલેઉ સારા॥
પરશુરામ નલ નીલ સુચેતા।
રાવણ રામ શિષ્ય સબ ત્રેતા॥

દ્વાપર દ્રોણાચાર્ય હુલાસા।
વિશ્વકર્મા કુલ કીન્હ પ્રકાશા॥
મયકૃત શિલ્પ યુધિષ્ઠિર પાયેઉ।
વિશ્વકર્મા ચરણન ચિત ધ્યાયેઉ॥

નાના વિધિ તિલસ્મી કરિ લેખા।
વિક્રમ પુતલી દૃશ્ય અલેખા॥
વર્ણાતાત અકથ ગુણ સારા।
નમો નમો ભય ટારન હારા॥

॥ દોહા ॥

દિવ્ય જ્યોતિ દિવ્યાંશ પ્રભુ,
દિવ્ય જ્ઞાન પ્રકાશ।
દિવ્ય દૃષ્ટિ તિહુઁ કાલમહઁ વિશ્વકર્મા પ્રભાસ॥

વિનય કરો કરિ જોરિ,
યુગ પાવન સુયશ તુમ્હાર।
ધારિ હિય ભાવત રહે હોય કૃપા ઉદગાર॥

॥ છંદ ॥

જે નર સપ્રેમ વિરાગ શ્રદ્ધા સહિત પઢ઼િહહિં સુનિ હૈ॥
વિશ્વાસ કરિ ચાલીસા ચૌપાઈ મનન કરિ ગુનિ હૈ॥

 

વિશ્વકર્મા ચાલીસા ભગવાન વિશ્વકર્માને સમર્પિત ભક્તિ સ્તોત્ર છે, જે સૃષ્ટિના શિલ્પકાર અને દેવોના શિલ્પી તરીકે તેમના ગુણગાનનું વર્ણન કરે છે. વિશ્વકર્મા જયંતિના દિવસે વિશ્વકર્મા ચાલીસાનો પાઠ કરવો વિશેષ શુભ માનવામાં આવે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

વિશ્વકર્મા ચાલીસાનો પાઠ ક્યારે કરવો શ્રેષ્ઠ છે?

વિશ્વકર્માજી કોણ છે?

વિશ્વકર્મા ચાલીસાનો પાઠ કરવાથી શું લાભ થાય છે?

વિશ્વકર્મા ચાલીસામાં કેટલી ચોપાઈઓ છે?