સૂર્ય ચાલીસા

॥ દોહા ॥

કનક બદન કુણ્ડલ મકર,
મુકતા માલા અંગુ।
પદમાસન સ્થિત ધ્યાઇયે,
શંખ ચક્ર કે સંગુ॥

॥ ચોપાઈ ॥

જય સવિતા જય જયતિ દિવાકર।
સહસ્રાંશુ સપ્તાશ્વ તિમિરહર॥
ભાનુ! પતંગ! મરીચી! ભાસ્કર! સવિતા! હંસ સુનૂર વિભાકર॥

વિવસ્વાન! આદિત્ય! વિકર્તન।
માર્તણ્ડ હરિરૂપ વિરોચન॥
અમ્બરમણિ! ખગ! રવિ કહલાતે।
વેદ હિરણ્યગર્ભ કહ ગાતે॥

સહસ્રાંશુ પ્રદ્યોતત।
કહિ કહિ,
મુનિગન હોત પ્રસન્ન મોદલહિ॥
અરુણ સદૃશ સારથી મનોહર।
હાઁકત હય સાતા ચઢ઼િ રથ પર॥

મંડલ કી મહિમા અતિ ન્યારી।
તેજ રૂપ કેરી બલિહારી॥
ઉચ્ચૈઃશ્રવા સદૃશ હય જોતે।
દેખિ પુરંદર લજ્જિત હોતે॥

મિત્ર મરીચિ ભાનુ।
અરુણ ભાસ્કર સવિતા॥
સૂર્ય અર્ક ખગ।
કલિકર પૂષા  રવિ॥

આદિત્ય નામ લૈ।
હિરણ્યગર્ભાય નમઃ કહિકે॥
દ્વાદસ નામ પ્રેમ સોં ગાવૈં।
મસ્તક બારહ બાર નવાવે॥

ચાર પદારથ સો જન પાવૈ।
દુઃખ દારિદ્ર અઘ પુંજ નસાવૈ॥
નમસ્કાર કો ચમત્કાર યહ।
વિધિ હરિહર કો કૃપાસાર યહ॥

સેવે ભાનુ તુમહિં મન લાઈ।
અષ્ટસિદ્ધિ નવનિધિ તેહિં પાઈ॥
બારહ નામ ઉચ્ચારન કરતે।
સહસ જનમ કે પાતક ટરતે॥

ઉપાખ્યાન જો કરતે તવજન।
રિપુ સોં જમલહતે સોતેહિ છન॥
છન સુત જુત પરિવાર બઢતુ હૈ।
પ્રબલ મોહ કો ફઁદ કટતુ હૈ॥

અર્ક શીશ કો રક્ષા કરતે।
રવિ લલાટ પર નિત્ય બિહરતે॥
સૂર્ય નેત્ર પર નિત્ય વિરાજત।
કર્ણ દેસ પર દિનકર છાજત॥

ભાનુ નાસિકા વાસ કરહુ નિત।
ભાસ્કર કરત સદા મુખ કૌ હિત॥
ઓંઠ રહૈં પર્જન્ય હમારે।
રસના બીચ તીક્ષ્ણ બસ પ્યારે॥

કંઠ સુવર્ણ રેત કી શોભા।
તિગ્મતેજસ કાંધે લોભા॥
પૂષા બાહૂ મિત્ર પીઠહિં પર।
ત્વષ્ટા-વરુણ રહમ સુઉષ્ણકર॥

યુગલ હાથ પર રક્ષા કારન।
ભાનુમાન ઉરસર્મ સુઉદરચન॥
બસત નાભિ આદિત્ય મનોહર।
કટિ મંહ હંસ,
રહત મન મુદભર॥

જંઘા ગોપતિ।
સવિતા બાસા,
ગુપ્ત દિવાકર કરત હુલાસા॥
વિવસ્વાન પદ કી રખવારી।
બાહર બસતે નિત તમ હારી॥

સહસ્રાંશુ સર્વાંગ સમ્હારૈ।
રક્ષા કવચ વિચિત્ર વિચારે॥
અસ જોજન અપને મન માહીં।
ભય જગ બીજ કરહૂઁ તેહિ નાહીં॥

દરિદ્ર કુષ્ટ તેહિં કબહૂઁ ન વ્યાપૈ।
જોજન યાકો મનમહં જાપૈ॥
અંધકાર જગ કા જો હરતા।
નવ પ્રકાશ સે આનન્દ ભરતા॥

ગન ગ્રસિ ન મિટાવત જાહી।
કોટિ બાર મૈં પ્રનવોં તાહી॥
મન્દ સદૃશ સુતજગ મેં જાકે।
ધર્મરાજ સમ અદ્ભુત બાઁકે॥

ધન્ય-ધન્ય તુમ દિનમનિ દેવા।
કિયા કરત સુરમુનિ નર સેવા॥
ભક્તિ ભાવયુત પૂર્ણ નિયમ સોં।
દૂર હટત સો ભવ કે ભ્રમસોં॥

પરમ ધન્ય સો નર તનધારી।
હૈં પ્રસન્ન જેહિ પર તમ હારી॥
અરુણ માઘ મહં સૂર્ય ફાલ્ગુન।
મધ વેદાંગનામ રવિ ઉદયન॥

ભાનુ ઉદય વૈસાખ ગિનાવૈ।
જ્યેષ્ઠ ઇન્દ્ર આષાઢ઼ રવિ ગાવૈ॥
યમ ભાદોં આશ્વિન હિમરેતા।
કાતિક હોત દિવાકર નેતા॥

અગહન ભિન્ન વિષ્ણુ હૈં પૂસહિં | પુરુષ નામ રવિ હૈં મલમાસહિં॥

॥ દોહા ॥

ભાનુ ચાલીસા પ્રેમ યુત,
ગાવહિ જે નર નિત્ય।
સુખ સમ્પત્તિ લહૈ વિવિધ,
હોંહિ સદા કૃતકૃત્ય॥

સૂર્ય ચાલીસા (ભાનુ ચાલીસા તરીકે પણ ઓળખાય છે) સૂર્યદેવને સમર્પિત ભક્તિ સ્તોત્ર છે, જેમાં તેમના બાર નામ અને મહિમાનું વર્ણન છે. રવિવારે સૂર્યોદય સમયે અર્ઘ્ય આપી સૂર્ય ચાલીસાનો પાઠ કરવો આરોગ્ય માટે વિશેષ ફળદાયી માનવામાં આવે છે.